CHỮA NGỌNG CHO TRẺ TỪ 4-6 TUỔI

Trẻ trong giai đoạn từ 4-6 tuổi là thời điểm sự phát âm của trẻ phát triển mạnh. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh có con vẫn còn nói ngọng, phát âm chưa rõ, nói sai hoặc khó nghe khi khá lo lắng khi con chuẩn bị vào lớp 1.

Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn phụ huynh hiểu rõ về tình trạng nói ngọng của trẻ nhỏ, nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và phương pháp luyện phát âm hiệu quả, giúp trẻ nói rõ ràng, tự tin tại nhà.

1. Nói ngọng ở trẻ từ 4-6 tuổi như thế nào?

Nói ngọng là sự rối loạn ngôn ngữ ở trẻ và phản xạ có điều kiện. Trẻ nói ngọng, phát âm không rõ khiến người khác không hiểu hết ý muốn của mình, và rất dễ bị thất vọng trong giao tiếp.

 Ở độ tuổi từ 4-6 tuổi, việc trẻ học cách phát âm như người lớn và có những chữ phát âm sai khá là phổ biến, và phụ huynh không phải quá lo lắng.
2. Vì sao trẻ còn nói ngọng, nói đớt, nói không rõ chữ?

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng nói ngọng ở trẻ nhỏ. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến nhất:

2.1. Cơ miệng và lưỡi của trẻ chưa linh hoạt

Trẻ nhỏ đang trong giai đoạn phát triển, các cơ môi – lưỡi – hàm chưa thật sự linh hoạt nên việc phát âm đôi khi chưa chuẩn (thường trẻ từ 0-3 tuổi). Đây là lý do phụ huynh nên hỗ trợ trẻ luyện tập các bài tập cơ miệng để hỗ trợ phát âm.

2.2. Trẻ bắt chước cách nói sai do môi trường xung quanh

Trẻ học ngôn ngữ chủ yếu bằng cách nghe và bắt chước. Do đó, nếu trong môi trường xung quanh có người: nói ngọng, phát âm sai, nói giọng địa phương … thì trẻ rất dễ bắt chước theo. Phụ huynh nên thường xuyên lắng nghe trẻ nói chuyện, qua đó có thể chỉnh lại phát âm của con, hoặc cho con thường xuyên nghe video các thầy cô dạy phát âm chuẩn từng chữ để con nói ngôn ngữ đúng chính tả.

2.3. Trẻ thiếu môi trường giao tiếp

Thời hiện đại, nhiều trẻ dành nhiều thời gian xem điện thoại / tivi hoặc ba mẹ bận rộn đi làm không có nhiều thời gian trò chuyện với con. Điều này khiến khả năng phát triển ngôn ngữ chậm hơn.

2.4. Trẻ chưa được hướng dẫn phát âm đúng

Một số trường hợp nữa là trẻ chưa được hướng dẫn tập đọc, phát âm đúng phương pháp. Điều này khiến trẻ phát âm theo thói quen tự nhiên, dễ dẫn đến sai âm. Khi phụ huynh biết con trong trường hợp này, hãy thực hành luyện tập phát âm nói cùng con, đặc biệt trong những giai đoạn trẻ mới tập nói, và tránh nhại giọng hay chê bai khiến con tự ti, thất vọng, mặc cảm.

3. Trẻ thường phát âm sai những chữ nào?

Phụ huynh có thể nhận biết trẻ nói ngọng thông qua một số biểu hiện sau: Nói không rõ chữ; Nói lẫn âm; Người nghe khó hiểu lời trẻ nói, …

Một số lỗi phát âm phổ biến ở trẻ nhỏ gồm:

        A. Lẫn lộn L – N

Ví dụ:

• Lá → Ná

• Làm → Nàm
  
  B. Lẫn TR – CH

Ví dụ:

• Trời → Chời

• Trâu → Châu
  
  C. Lẫn S – X

Ví dụ:

• Sữa → Xữa

• Sông → Xông
  
  D. Lẫn R – D – GI

Ví dụ:

• Rau → Dau

• Rừng → Dừng
  
  E. Bỏ âm cuối

Ví dụ:

• Bánh → Bá

• Cơm → Cơ

Nếu các lỗi này lặp lại thường xuyên, phụ huynh nên bắt đầu luyện phát âm cho trẻ ngay từ sớm.

4. Phương pháp chữa ngọng cho bé tại nhà

Trị liệu ngôn ngữ có thể khắc phục khuyết điểm này của trẻ, tuy nhiên, trẻ càng được hỗ trợ luyện tập càng sớm thì hiệu quả trị liệu có kết quả tốt hơn. Trong trường hợp trẻ bị ngọng bẩm sinh hoặc tình trạng ngọng trong thời gian quá lâu (trẻ trên 6 tuổi), phụ huynh cần sự tư vấn chuyên sâu của các bác sĩ chuyên gia. 

Ngọng ngôn ngữ có thể chữa tại nhà với những phương pháp sau: 

• Khi mới bắt đầu nói chuyện với con, phụ huynh hãy nói chuyện thoải mái, không hỏi dồn dập khiến con nói lắp, nói ngọng.

• Trong lúc dạy con hoặc trò chuyện với con, phụ huynh cần nói chậm rãi và rõ ràng, nhấn mạnh các từ khó phát âm và cùng lặp đi lặp lại từ đó. Ví dụ: Bông hoa, quả dâu, con chó, …

• Phụ huynh cùng con đọc sách mỗi ngày, hoặc cùng chơi các trò chơi luyện phát âm giúp trẻ tăng vốn từ, và hứng thú hơn, nói chuyện giao tiếp chuẩn hơn, hạn chế tình trạng nói ngọng.

5. Khi nào trẻ cần sự can thiệp từ chuyên gia?

Trong một số trường hợp, phụ huynh nên đưa trẻ đến chuyên gia ngôn ngữ hoặc bác sĩ để được hỗ trợ:

• Trẻ trên 6 tuổi vẫn nói ngọng nhiều

• Trẻ khó phát âm nhiều âm

• Người lạ khó hiểu trẻ nói gì

• Trẻ ít nói hoặc chậm nói

Chuyên gia có thể đánh giá:

• Khả năng phát triển ngôn ngữ

• Khả năng vận động miệng

• Phương pháp luyện tập phù hợp

Việc can thiệp sớm sẽ giúp trẻ cải thiện phát âm nhanh hơn.


6. Điểm mạnh của Khóa học “Hành Trang Vào Lớp 1” – Giúp trẻ phát âm chuẩn, đọc đúng và tự tin khi đến trường

Nhằm giúp cho trẻ chuẩn bị vào lớp 1 tự tin - vững vàng trong học tập, Trung tâm giáo dục kỹ năng Ân Điển xây dựng khóa học “Hành trang vào lớp 1”, trong đó các bé sẽ được học môn tập đọc với lộ trình bài bản, giúp trẻ không chỉ làm quen với chữ cái, mà còn chú trọng vào phát âm và sửa lỗi những âm sai cho trẻ. 

Nếu phụ huynh lo lắng về tình trạng nói ngọng của bé và không biết phải bắt đầu từ đâu để vừa chỉnh phát âm cho con, vừa giúp con làm quen nề nếp môi trường học, không bỡ ngỡ khi vào lớp 1. Hãy liên hệ qua số Hotline: 0902.674.740 (Zalo Ân Điển Education) để nhận tư vấn thông tin chi tiết Khóa học “Hành Trang Vào Lớp 1”.